Jałowiec pospolity (Juniperus communis) - z rodziny cyprysowatych, wiecznie zielony krzew iglasty wyrastający od 1 do 3 metrów, a czasem, choć rzadko, jako drzewo do 10 m. Na świecie występuje ponad 60 jego gatunków biologicznych i kilkaset odmian ogrodowych. Występuje w Europie, Azji i Ameryce Północnej. Znany jest również w Afryce, skąd pochodzi najwyższy gatunek jałowca dorastający do 40 m wysokości. Najniższe formy, to krzewy rosnące tuż przy ziemi. Głównymi dostawcami owoców jałowca są południowa Francja, Węgry i Włochy.

Występuje zarówno w miejscach otwartych, jak i lasach, w wysokich górach, na obszarach tropikalnych, na wydmach i pustyniach. Rośnie na ziemi jałowej, piaszczystej, stąd jego nazwa, ale spotyka się go też często na torfowiskach i wrzosowiskach. Wszystkie jałowce są roślinami światłolubnymi, nie znoszącymi zaciemnienia. W większości są odporne na mrozy, wyjątkowo dobrze znoszą suszę. Są długowieczne, mogą żyć kilkaset lat.

Różnorodność jałowców dotyczy także ich barwy. Kolory krzewów mają wiele odcienie zieleni, a niekiedy barwę srebrzystoniebieską, co jest wynikiem woskowego nalotu. Igły jałowców są bardzo kłujące. Owoce jałowca, to szyszkojagody, popularnie nazywane jagodami. Owoce mają wielkość małego groszku, i początkowo ich barwa jest zielona, by z czasem zmienić się na ciemnofioletową z szarawym nalotem. Jałowiec, jako jeden z niewielu przypraw, nie jest uprawiany na plantacjach. Jest on zbierany ze stanu dzikiego. Owoce jałowca zbiera się późną jesienią i zimą. Owoce suszy w niskiej temperaturze, aby zatrzymać olejki lotne, dzięki którym owoce jałowca mają lekko gorzkawy smak oraz leśny zapach. Charakterystyczny aromat przypomina połączenie sosny, żywicy i terpentyny.

Owoce zawierają spore ilości olejku lotnego, cukru inwertowanego, garbniki, związki żywiczne, gorycze, glikozydy flawonowe oraz aktywne substancje i związki organiczne. Jagody jałowca działają przeciwzapalnie, bakteriobójczo i moczopędnie. Działają również żółciopędnie i pobudzająco na żołądek i wątrobę, dlatego stosuje się przy różnych zaburzeniach trawiennych. Wyciąg z jałowca stosowany jest przy depresjach, kłopotach z oddychaniem, trądziku, bólach mięśni oraz w chorobach nerek. Z jagód jałowca przyrządza się lecznicze napary i wyciągi.

Jałowiec pospolityNajpopularniejszym zastosowanie jałowca w kuchni, to przede wszystkim dodanie go do dziczyzny. Owoce jałowca poprawiają smak pasztetów, pieczeni, bigosu. Stosuje się do kiszenia kapusty, marynat, konserw mięsnych i rybnych. Są doskonałym dodatkiem do sosów. W dymie jałowcowym wędzi się wędliny, boczek i słoninę. Owoce jałowca powszechnie stosuje się do produkcji wędlin i dzięki nim wędliny uzyskują korzenny, słodko-gorzki smak i balsamiczny zapach. Na owocach jałowca przyrządza się też alkohole, jałowcówkę i znany angielski gin. Owoce jałowca dobrze komponują sie z aromatycznymi ziołami, takimi jak tymianek, majeranek, rozmaryn, oraz z cebulą i czosnkiem.

Szyszkojagody używa się również w kosmetyce i perfumerii. Ekstrakt posiada właściwości orzeźwiające i wpływa na pracę gruczołów łojowych skóry. Jest wykorzystywany w produktach do włosów, ponieważ zmniejsza wydzielanie łoju i aktywuje nasadę włosa. Wykorzystywany jest również w kremach do ciała oraz płynach do kąpieli.

W Polsce występują trzy gatunki jałowca. Najpopularniejszy występuje w lasach i na wrzosowiskach, to jałowiec pospolity. Popularny w górach, głównie w Tatrach i na Babiej Górze, to jałowiec halny. Najrzadziej spotykany i objęty ochroną jest jałowiec sabiński, występujący tylko w Pieninach. Jałowiec sabiński ma silny i nieprzyjemny zapach. Jest to roślina trująca ze względu na obecność trującego związku sabinolu.

Zanim jagody jałowca zaczęto używać jako przyprawy przypisywano im magiczną moc i ceniono jako lekarstwo. Starożytne ludy otaczały krzak jałowca specjalnym kultem. Jałowiec używany był jako jeden ze składników kadzidła w świątyniach pogańskich. Wierzono, że kto złamał krzew jałowca, ściągnął na siebie nieszczęście. Niegdyś był postrachem wielu diabłów. Gałązka jałowca chroniła przed złymi duchami, przepędzała czarownice.

Drzewo jałowca używane było w tokarstwie i rzeźbiarstwie do wyrobu lasek i fajek. Korzenie jałowca, długie i giętkie, używano do wyplatania koszyków.