Szczególnie wartościowe są starsze wydania tej książki kucharskiej. Przeglądanie jej ma wartość historyczną - widać, jak bardzo zmieniły się smaki, gusta i składniki na przestrzeni prawie pół wieku. Nie do przecenienia są też sprytne triki, zamienniki i umiejętność „kombinowania” w kuchni, której nigdy nam nie brakowało. Mimo niedoborów, chcieliśmy jeść smacznie i z fantazją - szczególnie w czasie świąt. Stąd przepis na szybki piernik, który zaskoczy zwłaszcza młodszych czytelników.

Piernik - od lat lubiany, ale mniej znany

W PRL brakowało naturalnego miodu. Stąd w przepisie na piernik pomysł na zamiennik - karmel. Karmel ma słodki, a zarazem głębszy smak niż zwykły cukier - może więc „udawać” miód. Nadaje też ciastu złocisty kolor. Zamiast niego często używano również sztucznego miodu.

Brakowało również gotowych mieszanek przypraw do piernika, dlatego mieszano ze sobą korzenne przyprawy samodzielnie. W przepisie jest tylko mielony cynamon i tłuczone goździki. Możecie zastąpić je gotową, współczesną, zdecydowanie bogatszą przyprawą - z dodatkiem kardamonu, gałki muszkatołowej, anyżu, imbiru, ziela angielskiego, pieprzu i odrobiny kolendry.

Piernik wg poniższego przepisu na pierwszy kęs i rzut oka może przypominać wam klasyczne ciasto marchewkowe. Nic dziwnego. Jest to piernik marchewkowy, którego wyróżnikiem jest spory dodatek startej na drobnych oczkach marchwi. Dzięki niej jest wilgotny jak oryginalny. Dodatkowym świątecznym akcentem (oprócz przypraw) jest w nim podsmażona skórka pomarańczowa. 

Piernik marchewkowy - przepis z 1987 r. 

Składniki (na keksówkę o wym. ok. 39 x 13 cm):

  • 50 g cukru (na karmel)
  • 500 g marchwi
  • 100 g tłuszczu (masła lub margaryny)
  • 3-4 jajka podzielone na żółtka i białka
  • 200 g cukru
  • 500 g mąki
  • 1 opakowanie proszku do pieczenia
  • 1 łyżeczka cynamonu
  • kilka goździków
  • 30 g (ok. 2 łyżki) podsmażonej skórki pomarańczowej
  • 1 łyżka margaryny (lub masła) i odrobina mąki do podsypania formy 

Sposób przygotowania:

  1. Przygotujcie karmel (50 g cukru rozpuśćcie i zrumieńcie na patelni, zalejcie ok. 1 szklanką wody, zagotujcie. Podgotujcie, aż zgęstnieje i zestawcie z ognia. 
  2. Marchew umyjcie, obierzcie, opłuczcie i zetrzyjcie na tarce o drobnych otworach. 
  3. Przesiejcie mąkę z proszkiem do pieczenia. Utłuczcie w moździerzu goździki. Pokrójcie drobno skórkę pomarańczową. 
  4. Masło utrzyjcie na pulchną masę, jednocześnie dodając kolejno żółtka, cukier, połowę mąki, karmel, startą marchew, przyprawy i skórkę pomarańczową. Wszystko starannie utrzyjcie. Ubijcie pianę z białek, wyłóżcie na masę i lekko wymieszajcie, przysypując resztą mąki. 
  5. Przełóżcie ciasto do długiej wąskiej foremki (keksówki), wstawcie do nagrzanego do 180 st. C piekarnika i pieczcie ok. 1 godzinę. 
  6. Po godzinie wyjmijcie, lekko schłodźcie, wyłóżcie na deseczkę i całkowicie wystudźcie.
  7. Gotowy piernik z marchwi możecie przekroić i przełożyć marmoladą lub pokryć czekoladową polewą.

Źródło przepisu: Kuchnia Polska, prof. Stanisław Berger i in., Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1987.